Μια από τις μεγαλύτερες νομικές κινήσεις στην ιστορία του ευρωπαϊκού τουρισμού βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε εξέλιξη, καθώς περισσότεροι από 10.000 ξενοδόχοι από όλη την Ευρώπη στρέφονται κατά της Booking.com, διεκδικώντας αποζημιώσεις για πρακτικές που χαρακτηρίζονται ως καταχρηστικές και αντίθετες με τη νομοθεσία περί ανταγωνισμού. Η συλλογική αγωγή, η οποία υποβλήθηκε ενώπιον ολλανδικού δικαστηρίου – δεδομένου ότι η Booking έχει την έδρα της στην Ολλανδία – βασίζεται κυρίως στη χρήση των λεγόμενων “parity clauses”, δηλαδή ρητρών που επέβαλλαν στους ξενοδόχους να μην προσφέρουν χαμηλότερες τιμές ή καλύτερους όρους σε άλλες πλατφόρμες ή στις δικές τους ιστοσελίδες.
Η υπόθεση αυτή πήρε φωτιά μετά από απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου (EuGH) το φθινόπωρο του 2024, σύμφωνα με την οποία τέτοιες ρήτρες παραβιάζουν τη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τον ελεύθερο ανταγωνισμό. Το Δικαστήριο έκρινε ότι οι συγκεκριμένες πρακτικές δεν ήταν ούτε αναγκαίες ούτε αναλογικές, υπονομεύοντας τις αρχές της διαφάνειας και της τιμολογιακής αυτονομίας των επιχειρήσεων φιλοξενίας. Αυτό έδωσε ώθηση σε μια ευρεία κινητοποίηση ενώσεων ξενοδόχων από όλη την Ευρώπη. Η συλλογική αυτή νομική προσπάθεια συντονίζεται από την Hotel Claims Alliance σε συνεργασία με την HOTREC, την ομπρέλα ένωση 47 εθνικών φορέων από 36 ευρωπαϊκές χώρες.
Οι διεκδικούμενες αποζημιώσεις αφορούν περίοδο σχεδόν είκοσι ετών, από το 2004 έως και το 2024. Οι ξενοδόχοι υποστηρίζουν ότι εξαναγκάζονταν να πληρώνουν υπερβολικά υψηλές προμήθειες – σε πολλές περιπτώσεις άνω του 12% – ενώ δεν είχαν τη δυνατότητα να προσελκύσουν πελάτες με καλύτερες τιμές μέσω των δικών τους δικτύων. Με άλλα λόγια, η Booking.com τους επέβαλε να παραμένουν «εγκλωβισμένοι» σε ένα σύστημα στο οποίο η πλατφόρμα είχε πλήρη έλεγχο της τιμολογιακής πολιτικής.
H Booking.com δηλώνει κατηγορηματικά ότι δεν έχει λάβει ακόμη επίσημη νομική ειδοποίηση για την αγωγή.
Επιπλέον, αμφισβητεί ευθέως το νομικό σκεπτικό πίσω από τις διεκδικήσεις. Σύμφωνα με την πλατφόρμα, η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου δεν έκρινε εάν οι parity clauses είχαν συγκεκριμένα και αποδεδειγμένα αρνητικές συνέπειες στον ανταγωνισμό. Αντιθέτως, το Δικαστήριο, όπως υποστηρίζει η Booking, απλώς προσδιόρισε τον νομικό χαρακτήρα των ρητρών, αφήνοντας το περιθώριο στις εθνικές αρχές να κρίνουν κατά περίπτωση αν υπήρξε βλάβη.
Η Booking.com προσθέτει πως κάθε ξενοδοχείο διατηρεί το δικαίωμα να καθορίζει ελεύθερα τις τιμές του και να επιλέγει τα κανάλια διανομής των κρατήσεών του. Παράλληλα, υποστηρίζει ότι συμμορφώθηκε πλήρως με τη νομοθεσία όταν κατάργησε τις parity clauses το 2024, στο πλαίσιο του Digital Markets Act, του νέου ευρωπαϊκού νόμου για τις Ψηφιακές Αγορές. Σε κάθε περίπτωση, δηλώνει ότι αν τελικά η υπόθεση φτάσει στο δικαστήριο, προτίθεται να υπερασπιστεί σθεναρά τη θέση της.
Πρέπει να σημειωθεί ότι αυτή η αγωγή δεν είναι η μόνη δυσάρεστη εξέλιξη για την πλατφόρμα.
Προ λίγων ημερών, οι ισπανικές αρχές επέβαλαν πρόστιμο ύψους 448 εκατομμυρίων ευρώ στη Booking.com για κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης στην αγορά, ενισχύοντας τις εντυπώσεις περί μονοπωλιακής συμπεριφοράς.
Παρά τις νομικές προκλήσεις, η Booking.com παραμένει ο κυρίαρχος «παίκτης» στις online κρατήσεις καταλυμάτων στην Ευρώπη. Σύμφωνα με μελέτη του Hotrec και του Ελβετικού Πανεπιστημίου Εφαρμοσμένων Επιστημών του Valais, το 2023 το μερίδιο αγοράς της έφτασε στο εντυπωσιακό 71% — με ακόμη μεγαλύτερο ποσοστό στη Γερμανία. Οι απευθείας κρατήσεις, την ίδια περίοδο, σημείωσαν πτώση σχεδόν 8% σε σχέση με μια δεκαετία πριν.
Το ποια θα είναι η τελική έκβαση της υπόθεσης, παραμένει άγνωστο. Η προθεσμία για τους ξενοδόχους να συμμετάσχουν στην ομαδική αγωγή έχει ήδη παραταθεί μέχρι τις 29 Αυγούστου 2025, λόγω του τεράστιου ενδιαφέροντος. Το μόνο βέβαιο είναι ότι το επόμενο διάστημα θα καθορίσει όχι μόνο το μέλλον της Booking.com ως πλατφόρμας, αλλά και τη δυναμική ισορροπία δυνάμεων ανάμεσα στους παρόχους καταλυμάτων και τις διεθνείς πλατφόρμες κρατήσεων που κυριαρχούν στο παγκόσμιο τουριστικό γίγνεσθαι.
🔹 Θέλεις να προβάλλεις την επιχείρησή σου σε χιλιάδες ταξιδιώτες;
💡 Αυξήστε την προβολή σας μέσω της εκπομπής μας, του site και των social media μας!
📩 Επικοινωνήστε μαζί μας: Kostasmantzios@kostasmantzios.com
📺 Κάντε εγγραφή στο κανάλι μας: YouTube – Kostas Mantzios Official
Κάντε εγγραφή στο Instagram για να μην χάσετε τα ταξίδια μας kostas_mantzios_
