Κοζανίτικο Καρναβάλι: Εκεί που η φωτιά δεν σβήνει και το «μπρε μπρε» γίνεται τρόπος ζωής
Υπάρχουν καρναβάλια με άρματα, σερπαντίνες και στολές.
Και υπάρχει η Κοζάνη.
Εδώ δεν έρχεσαι απλώς να δεις. Έρχεσαι να ζήσεις. Να μυρίσεις καπνό από ξύλα που καίνε, να ακούσεις τα χάλκινα να σου δονoύν το στήθος, να μπεις σε έναν κύκλο ανθρώπων που τραγουδούν χωρίς μικρόφωνα και να φωνάξεις κι εσύ, με όλη σου τη δύναμη:
«Μπρε μπρε!»
Το Κοζανίτικο Καρναβάλι, γνωστό ως Φανός, είναι ένα από τα πιο αυθεντικά αποκριάτικα έθιμα της Ελλάδας. Οι ρίζες του χάνονται βαθιά στον χρόνο, σε διονυσιακές τελετουργίες που γιόρταζαν τη γονιμότητα, την αναγέννηση και τη χαρά της ζωής. Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας εξελίχθηκε σε πράξη κοινωνικής εκτόνωσης: μέσα από σατιρικά τραγούδια και πειράγματα, ο κόσμος μιλούσε ελεύθερα, γελούσε και ξόρκιζε τις δυσκολίες.
Η καρδιά του καρναβαλιού είναι οι Φανοί.
Μεγάλες φωτιές που ανάβουν στις γειτονιές της πόλης – στα Αλώνια, στον Λάκκο τ’ Μάγγαν’, στη Σκ’ρκα, στο Πηγάδ’ τ’ Κεραμαριού, στα Πλατάνια, στον Αη Δημήτρη και αλλού. Κάθε γειτονιά έχει τον δικό της Φανό, το δικό της στέκι, το δικό της κρασί και το δικό της χιούμορ. Γύρω από τη φωτιά στήνεται κύκλος. Τα χάλκινα παίζουν. Οι παλιοί ξεκινούν τα τραγούδια – παραδοσιακά, σκωπτικά, τολμηρά, γεμάτα υπαινιγμούς. Το «μπρε μπρε» δεν είναι απλώς λέξη. Είναι κραυγή ενότητας, ρυθμός, σύνθημα. Και το γλέντι κρατά μέχρι το πρωί.
Την Κυριακή της Μεγάλης Αποκριάς η πόλη ζει στον ρυθμό της μεγάλης παρέλασης. Άρματα, ομάδες μεταμφιεσμένων, πολιτική και κοινωνική σάτιρα, κόσμος που γελά χωρίς φίλτρα. Κι όμως, η ουσία δεν είναι μόνο η παρέλαση. Είναι η νύχτα της φωτιάς. Είναι ο κύκλος. Είναι η στιγμή που νιώθεις ότι συμμετέχεις σε κάτι που συνεχίζεται αδιάκοπα εδώ και αιώνες.
Στον ίδιο παλμό κινούνται και οι γύρω περιοχές. Τα Σέρβια, χτισμένα αμφιθεατρικά κάτω από το επιβλητικό κάστρο και δίπλα στον Αλιάκμονα, ζουν τις Απόκριες με πιο τοπικό, αυθεντικό χαρακτήρα. Το σκηνικό είναι σχεδόν κινηματογραφικό, με το πέτρινο τοπίο να γίνεται φόντο για γλέντια και παραδοσιακές μουσικές.
Η Πτολεμαΐδα συμμετέχει δυναμικά με παρελάσεις, εκδηλώσεις και έντονη συμμετοχή της νεολαίας. Πιο ανοιχτή, πιο εξωστρεφής, αλλά πάντα με τη βορειοελλαδίτικη ψυχή που ενώνει την περιοχή.
Γιατί να πας στο Καρναβάλι της Κοζάνης;
Γιατί είναι αληθινό. Δεν είναι τουριστική βιτρίνα. Είναι ζωντανή παράδοση. Θα μπεις σε έναν κύκλο ανθρώπων που δεν σε ξέρουν και θα τραγουδάς σαν να είστε φίλοι χρόνια. Θα πιεις κρασί από το ποτήρι που θα σου προσφέρει κάποιος άγνωστος. Θα γελάσεις με ατάκες που δεν γράφονται σε φυλλάδια. Και θα νιώσεις ότι ανήκεις.
Και φυσικά, θα φας. Στην Κοζάνη δεν πας για δίαιτα. Θα δοκιμάσεις κιχιά, την παραδοσιακή πίτα της περιοχής, γιαπράκια, χωριάτικα λουκάνικα, τραχανά, φασολάδα καυτή, κεφτέδες, άφθονο κρασί και τσίπουρο. Το τραπέζι είναι κομμάτι της εμπειρίας – πριν, μετά ή και κατά τη διάρκεια του γλεντιού.
Για διαμονή, μπορείς να επιλέξεις ξενοδοχεία στο κέντρο της Κοζάνης ώστε να βρίσκεσαι μέσα στη δράση. Εναλλακτικά, μπορείς να μείνεις σε Σέρβια ή Πτολεμαΐδα και να μετακινείσαι, καθώς οι αποστάσεις είναι μικρές. Καλό είναι να κλείσεις νωρίς, γιατί οι Απόκριες γεμίζουν τα πάντα.
Η πρόσβαση είναι εύκολη
Από Αθήνα υπολόγισε περίπου 4,5 με 5 ώρες οδικώς. Από Θεσσαλονίκη περίπου 1,5 με 2 ώρες. Υπάρχουν και δρομολόγια ΚΤΕΛ, ενώ το κοντινότερο μεγάλο αεροδρόμιο είναι της Θεσσαλονίκης. Αν επιλέξεις αυτοκίνητο, θα απολαύσεις και τα τοπία της Δυτικής Μακεδονίας – λίμνες, βουνά και χωριά που αξίζουν στάση.
Οι εκδηλώσεις ξεκινούν από την Τσικνοπέμπτη και κορυφώνονται την Κυριακή της Μεγάλης Αποκριάς και την Καθαρά Δευτέρα. Οι Φανοί ανάβουν κυρίως το βράδυ της Κυριακής. Και τότε η πόλη δεν κοιμάται.
Το Κοζανίτικο Καρναβάλι δεν είναι απλώς μια γιορτή. Είναι εμπειρία. Είναι φωτιά που καίει αιώνες. Είναι χιούμορ χωρίς λογοκρισία, τραγούδι χωρίς μικρόφωνα και γλέντι χωρίς ωράριο.
Αν θέλεις κάτι αυθεντικό, δυνατό, διαφορετικό από όλα τα υπόλοιπα καρναβάλια, η Κοζάνη σε περιμένει.
Και όταν επιστρέψεις, θα έχεις μόνο δύο λέξεις να πεις:
Μπρε μπρε.
🔹 Θέλεις να προβάλλεις την επιχείρησή σου σε χιλιάδες ταξιδιώτες;
💡 Αυξήστε την προβολή σας μέσω της εκπομπής μας, του site και των social media μας!
📩 Επικοινωνήστε μαζί μας: Kostasmantzios@kostasmantzios.com
📺 Κάντε εγγραφή στο κανάλι μας: YouTube – Kostas Mantzios Official
Κάντε εγγραφή στο Instagram για να μην χάσετε τα ταξίδια μας kostas_mantzios_
