Τέλος οι σφραγίδες στα διαβατήρια: Η μεγάλη αλλαγή στα ευρωπαϊκά σύνορα – Τι θα συναντούν πλέον οι ταξιδιώτες στα αεροδρόμια

Μια εικόνα που χαρακτήρισε τα διεθνή ταξίδια για δεκαετίες αρχίζει να περνά στην ιστορία.

Η σφραγίδα στο διαβατήριο αντικαθίσταται στα εξωτερικά σύνορα του χώρου Σένγκεν από ένα νέο ψηφιακό σύστημα που καταγράφει ηλεκτρονικά ποιος μπαίνει, ποιος βγαίνει και πόσο χρόνο έχει παραμείνει στην Ευρώπη.

Το νέο Entry/Exit System – EES βρίσκεται πλέον σε πλήρη λειτουργία και αλλάζει ουσιαστικά τη διαδικασία συνοριακού ελέγχου για εκατομμύρια ταξιδιώτες από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Και η αλλαγή δεν είναι μικρή.

Φωτογραφία προσώπου, δακτυλικά αποτυπώματα, ηλεκτρονική καταγραφή εισόδου και εξόδου και, σε ορισμένα σημεία, ειδικά μηχανήματα αυτοεξυπηρέτησης αποτελούν πλέον μέρος της νέας πραγματικότητας στα ευρωπαϊκά σύνορα.

Τι είναι το EES;

Το Entry/Exit System είναι ουσιαστικά το νέο ψηφιακό αρχείο των εξωτερικών συνόρων της Ευρώπης.

Το σύστημα άρχισε να εφαρμόζεται σταδιακά στις 12 Οκτωβρίου 2025 και από τις 10 Απριλίου 2026 βρίσκεται σε πλήρη λειτουργία στα εξωτερικά συνοριακά σημεία των χωρών που συμμετέχουν.

Αντί λοιπόν ένας συνοριακός υπάλληλος να βάζει απλώς μια σφραγίδα στο διαβατήριο, η είσοδος και η έξοδος του ταξιδιώτη καταγράφονται πλέον ηλεκτρονικά.

Ποιους αφορά;

Εδώ βρίσκεται η σημαντικότερη λεπτομέρεια.

Το EES δεν αφορά τους Έλληνες πολίτες ούτε γενικότερα τους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης όταν ταξιδεύουν με την ευρωπαϊκή τους υπηκοότητα.

Αφορά κατά κύριο λόγο υπηκόους τρίτων χωρών που ταξιδεύουν στις χώρες του συστήματος για σύντομη παραμονή, δηλαδή έως 90 ημέρες μέσα σε περίοδο 180 ημερών.

Για παράδειγμα, ένας Αμερικανός, Βρετανός ή Καναδός τουρίστας που έρχεται για διακοπές στην Ελλάδα θα περάσει από τη νέα διαδικασία EES.

Ο Έλληνας που επιστρέφει από ταξίδι εκτός Ευρώπης δεν καταγράφεται στο EES ως ταξιδιώτης τρίτης χώρας.

Τι θα συμβαίνει πλέον στο αεροδρόμιο;

Για έναν ταξιδιώτη που υπάγεται στο EES, η πρώτη διέλευση από τα ευρωπαϊκά σύνορα είναι διαφορετική από ό,τι παλαιότερα.

Το σύστημα μπορεί να καταγράψει:

– τα στοιχεία του ταξιδιωτικού εγγράφου
– φωτογραφία του προσώπου
– δακτυλικά αποτυπώματα
– ημερομηνία και τόπο εισόδου
– ημερομηνία και τόπο εξόδου
– τυχόν άρνηση εισόδου

Δημιουργείται έτσι ένα ηλεκτρονικό αρχείο του ταξιδιώτη.

Στις επόμενες διελεύσεις, εφόσον τα στοιχεία του βρίσκονται ήδη καταχωρισμένα, η διαδικασία μπορεί να γίνει ταχύτερα μέσω επαλήθευσης των δεδομένων.

Δηλαδή τέλος οι σφραγίδες;

Για τους ταξιδιώτες που καλύπτονται από το EES, ναι: η χειρόγραφη σφράγιση του διαβατηρίου έχει αντικατασταθεί από την ηλεκτρονική καταγραφή.

Και κάπως έτσι χάνεται σιγά-σιγά μία από τις πιο χαρακτηριστικές «αναμνήσεις» των παλιών ταξιδιών.

Εκείνες οι σελίδες των διαβατηρίων γεμάτες σφραγίδες από διαφορετικές χώρες μετατρέπονται πλέον σε ψηφιακό ιστορικό.

global-residence-index-passport-stamp-unsplash

Γιατί έγινε αυτή η αλλαγή;

Μέχρι σήμερα, η Ευρώπη βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό στις σφραγίδες των διαβατηρίων για να υπολογίζει πότε ένας επισκέπτης μπήκε και πότε έπρεπε να φύγει.

Το EES αυτοματοποιεί αυτή τη διαδικασία.

Το σύστημα μπορεί πλέον να υπολογίζει ηλεκτρονικά τη διάρκεια παραμονής και να εντοπίζει ευκολότερα περιπτώσεις στις οποίες έχει ξεπεραστεί το επιτρεπόμενο όριο.

Παράλληλα, τα βιομετρικά στοιχεία χρησιμοποιούνται για ασφαλέστερη επιβεβαίωση της ταυτότητας του ταξιδιώτη και την αντιμετώπιση πλαστών ή παραποιημένων ταξιδιωτικών εγγράφων.

Θα υπάρχουν μηχανήματα σαν τα check-in kiosks;

Σε ορισμένα συνοριακά σημεία, ναι.

Οι χώρες μπορούν να χρησιμοποιούν self-service συστήματα, όπου ο ταξιδιώτης πραγματοποιεί μέρος της διαδικασίας ηλεκτρονικά πριν φτάσει στον υπάλληλο του συνοριακού ελέγχου.

Η ακριβής εμπειρία επομένως δεν είναι υποχρεωτικά ίδια σε κάθε αεροδρόμιο.

Σε ένα μεγάλο διεθνές αεροδρόμιο μπορεί να υπάρχουν περισσότερες αυτοματοποιημένες εγκαταστάσεις, ενώ σε άλλο συνοριακό σημείο μεγαλύτερο μέρος της διαδικασίας μπορεί να γίνεται με τη βοήθεια υπαλλήλου.

Θα δημιουργούνται μεγαλύτερες ουρές;

Η πρώτη εγγραφή ενός ταξιδιώτη απαιτεί περισσότερα βήματα από μια απλή σφραγίδα, αφού πρέπει να καταχωριστούν τα απαραίτητα στοιχεία.

Ο μακροπρόθεσμος στόχος όμως είναι το αντίθετο: μετά την αρχική εγγραφή, οι επόμενοι έλεγχοι να γίνονται αποτελεσματικότερα και η χρήση αυτοματοποιημένων συστημάτων να μειώσει σταδιακά τον χρόνο αναμονής.

Για αυτό, ειδικά σε περιόδους μεγάλης ταξιδιωτικής κίνησης, όποιος υπάγεται στο EES καλό είναι να υπολογίζει λίγο περισσότερο χρόνο για τον συνοριακό έλεγχο, ιδιαίτερα εάν πρόκειται για την πρώτη του καταχώριση.

Δεν είναι το ίδιο με το ETIAS

Εδώ υπάρχει μεγάλη σύγχυση.

EES και ETIAS είναι δύο διαφορετικά πράγματα.

Το EES λειτουργεί στα σύνορα και καταγράφει την είσοδο και την έξοδο του ταξιδιώτη.

Το ETIAS είναι η ξεχωριστή ηλεκτρονική ταξιδιωτική άδεια που θα αφορά υπηκόους συγκεκριμένων χωρών οι οποίοι σήμερα μπορούν να ταξιδεύουν στην Ευρώπη χωρίς βίζα.

Με απλά λόγια:

EES = τι συμβαίνει όταν περνάς τα σύνορα.

ETIAS = ταξιδιωτική άδεια που, όταν τεθεί σε εφαρμογή, θα πρέπει συγκεκριμένοι ταξιδιώτες να έχουν εξασφαλίσει πριν ξεκινήσουν το ταξίδι τους.

Τι σημαίνει αυτό για την Ελλάδα;

Η Ελλάδα αποτελεί εξωτερική πύλη του χώρου Σένγκεν.

Αυτό σημαίνει ότι το νέο σύστημα έχει ιδιαίτερη σημασία σε ελληνικά διεθνή αεροδρόμια, λιμάνια και άλλα εξωτερικά σημεία εισόδου όπου φτάνουν ταξιδιώτες από τρίτες χώρες.

Ένας επισκέπτης, για παράδειγμα, που φτάνει απευθείας από τις ΗΠΑ στην Αθήνα πραγματοποιεί εκεί την είσοδό του στον χώρο Σένγκεν.

Αν στη συνέχεια πετάξει Αθήνα–Παρίσι ή Αθήνα–Ρώμη, δεν πραγματοποιεί νέα είσοδο στον χώρο Σένγκεν, καθώς κινείται πλέον στο εσωτερικό του.

Τι πρέπει να γνωρίζει ο Έλληνας ταξιδιώτης;

Για τον Έλληνα πολίτη που ταξιδεύει στην Ευρώπη, η καθημερινότητα δεν αλλάζει δραματικά εξαιτίας του EES.

Υπάρχει όμως ένας πρακτικός λόγος να γνωρίζει το νέο σύστημα.

Σε μεγάλα ευρωπαϊκά αεροδρόμια, ειδικά στις αφίξεις από χώρες εκτός Σένγκεν, οι ροές επιβατών και οι ουρές στον έλεγχο διαβατηρίων μπορεί να είναι διαφορετικές από αυτές που γνωρίζαμε.

Επίσης, όποιος ταξιδεύει μαζί με φίλους ή συγγενείς που δεν έχουν ευρωπαϊκή υπηκοότητα μπορεί να διαπιστώσει ότι εκείνοι ακολουθούν διαφορετική διαδικασία.